Pazartesi, 09 Aralık 2013 14:00

Eğlenenleri uzaktan izleyen çocuk sizinki mi?

Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

Sınıfın utangacı sizin çocuğunuzsa bunu nasıl anlamak ve ona yardımcı olmak aslında çok kolay...

Sınıfın utangacını teneffüste tek başında sırasında otururken bulabilirsiniz. Arkadaşlarının oyunlarına katılmaya çekinir, derslerde cevapları bilse bile kendisini gösteremez. Yaşam Tasarım Merkezi’nden NLP Öğrenci Koçu Oğuz Akyıldız, yetersizlik duygusuna teslim olan çocukları, neler yapabileceklerine inandırmak gerektiğini söylüyor. Akyıldız’a göre utangaçlığın ilacı, değersiz ve beceriksiz olduklarına inanan çocukları, kendilerini seven ve yeteneklerine inanan hale getirmek…

-Utangaçlıktan kurtulmak neden önemli?

-Utangaçlık, toplumda çok yaygın rastlanan bir olgudur. Herhangi bir konu ile ilgili yetersizlik inancının, kişide yarattığı korku olarak tanımlanabiliriz. Buradaki yetersizlik inancı aslında başarısızlıkla sonuçlanacağına neredeyse kesin gözüyle bakılan bir durum öncesinde doğuyor ve asıl çözülmesi gereken konu da budur. Utangaç kişinin kendisine inancı, özgüveni olmaz, yapabilirliğine inanmaz, zaten bu inançsızlık da başarısızlığı doğal olarak beraberinde getirir. Utangaç çocuk bir nevi yenilgiyi baştan kabul etmiştir ve bunun neticesinde de ilgili konularda başarısız olur ya da hiç denemez. Çocuk bunun sonucunda hem derslerde hem de sosyal ilişkilerde başarısız olabilir.

-Çocuklarda utangaçlığın sebepleri nelerdir?

-Yetersizlik, inançsızlık gibi negatif duygular çocuğun zihnine yerleştiğinde çekingenlik başlıyor. Bu duygular, mutlaka dışarıdan gelir, bir nevi bize öğretilmiş konulardır. Oysa özümüz tam ve mükemmeldir, bize hep bunu fısıldar ama biz duyamayız, dinlemeyi unutmuş olduğumuz için. Utangaç çocuk geçmişinde mutlaka bir olay yaşamıştır, bunu ortaya çıkararak oradaki duyguyu çözmek gerekir. Örneğin annesinin sofrayı kurmasına yardım ederken tabak kıran bir çocuk, “Sen ne işe yararsın ki, beceriksiz!” gibi bir tepkiyle karşılaşırsa, bunun çocuğun bilinçaltında yaratacağı tahribat tahmin edebileceğimizin çok üzerinde olacaktır. Çocuklarda bu tip olumsuz inançlar ne yazık ki 12 yaşına kadarki kritik dönemde çevresel etkiler sayesinde oluşuyor. Çocuğun yakın çevresinde yer alan başta ebeveynler, arkadaşlar ve öğretmenler, çocuğa yetersizliği öğretiyorlar. Bir süre sonra da çocuk sorgusuz sualsiz yetersiz olduğuna inanıyor. O yüzden bu tip durumlar davranış biliminde “öğrenilmiş çaresizlik” olarak adlandırılıyor. Ebeveynler, kendi hareketlerinde çocuğu utangaçlığa itebilecek davranışları bulmalı ve mutlaka bunları değiştirmeliler.

-Utangaçlığın sosyal ilişkiler üzerindeki etkileri nelerdir?

-Çocuk belli bir konudaki başarısızlığını kendisi ile özdeşleştiriyor ve bu sefer kendisinden utanmaya, kendisini sevmemeye başlıyor. Çok kritik bir durum, çünkü kişisel gelişimdeki başlangıç noktamız kendimizi olduğumuz gibi kabul ederek sevmekten geçiyor. Kendini sevmeyen çocuk, kendisini düzgün bir şekilde ifade edemez, çünkü başka biri olmaya çalışır ve elbette bunu başaramaz. Bu durum, tüm çevre ile ilişkilere de olumsuz bir şekilde yansır ve asosyalleşmeyi beraberinde getirir. Sosyal olmayan çocuk, çevresiyle ilişki geliştiremediğinde genellikle kibirli olarak algılanıyor. Yine bu çocuklar bir anlaşmazlık anında haklarını aramakta zorlanıyorlar. Kendilerine inançları tam olmadığı için haklarının peşinden koşma motivasyonları da olmuyor. Ergenlik döneminde geldiğimizde, karşı cins ile ilişki kurmada büyük zorluk yaşadıklarını görüyoruz. Utangaçlık cinsel boyuta da sirayet ettiğinde çok daha büyük sorunların başlangıcı oluyor, yetişkinlik döneminde de bireyin peşini bırakmıyor.

-Çocukları ve gençleri kendilerini daha iyi ifade etsin diye anne babalar neler yapabilir?

-Tüm negatif duyguların altında mutlaka korku yatar ve utangaçlığı doğuran korkunun kaynağı bulunup çözülmelidir. En etkili ve kalıcı yöntem budur, bir diğer yöntem de çocuğun sahip olduğu kaynakların ve gerçek potansiyelin ortaya çıkartılarak çocuğun buna inanmasını sağlamaktır. Burada utanılan konular üzerinde yavaş yavaş denemeler yapılarak inançlar geri kazanılabilir, utanmanın gereksiz bir davranış olduğunu çocuk kendisi deneyerek öğrenmelidir. Benim tavsiyem çevrenin tepkisini dikkate almadan davranmaya çalışmaktan geçer, çünkü utangaçlığın sebebi aslında başkalarının olası olumsuz değerlendirmeleridir. Başkalarının fikirleri doğrultusunda yaşayanların mutlu olamayacağını çocuklara aşılamak en etkili çözümdür.

Pozitif Sonuçları Hayal Etmek: Benim çocuklara tavsiyem geceleri yataklarında gözlerini kapatarak hayal kurmaları ve bu hayallerini yaşamaları. Örneğin, sınıfta öğretmenin bir sorusu karşısında parmak kaldırmaktan çekinen çocuk, gece yatağında bu deneyimin olumlu sonuçlanacağına dair hayaller kurarak kendini hazırlayabilir. Çocuk başarısız olacağına dair kaygılarını kurgulamak yerine beklentilerini olumluya çevirdiğinde daha inançlı, daha güvenli olacaktır. Derinden hayal edilen konular zamanla hayata geçer.

Evde Yalnızken Yapılan Denemeler: Çocuklar için bir başka alıştırma da utanılan konuları evde yalnızken çalışmaktır. Bazı çocuklar, utandıkları konuları kendilerinden bile saklıyor ve üzerine gitmiyorlar. Örneğin, ders aralarında arkadaşlarının arasına karışıp oyuna dahil olmakta zorlanan çocuklar, utangaçlıklarını gizlemek için kendilerini meşgul göstermeye çalışırlar. Bu tür kaçış yolları aramak yerine, evde yalnızken “Ben de sizinle oynayabilir miyim?” gibi sorularla pratik yapılabilir. Pratik yaparak utanacak bir şeyin olmadığını hisseden çocuk, bu davranışını herkesin önünde sergilerken de rahat davranacaktır.

-Evde rahat, okulda utangaç çocuğa nasıl davranmalı?

-Çocuğun davranışı çevresel şartlara göre farklılık gösteriyor ise sorunun kaynağını doğru yerde aramak açısından ipuçlarını takip etmek gerekir. Çocuk sadece okulda utangaçlık gösteriyorsa, oradaki çevreye ve onların tepkilerine odaklanılmalıdır. Sorunun kaynağı mutlaka bu çevre ile çerçevelenmiştir.

 

İlgili Video

WM bloglar

  • AylinAtasagun
    Aylin Atasağun
  • baharbuketsuren
    Bahar Buket Süren
  • baharkarakaya
    Bahar Karakaya
  • cagilsalman
    Çağıl Salman
  • cerenimnoktakom
    Cerenimnoktakom
  • esreatesakin
    Esra Ateş Akın
  • esraertugrul
    Esra Ertuğrul
  • FigenGeri
    Figen Geri
  • melisademirel
    Melisa Demirel
  • mugekoklu
    Müge Köklü
  • muzeyyenkilic
    Müzeyyen Kuvanlıklı
  • nurayazeri
    Nuray Azeri
  • ozlemyersentemana
    Özlem Yerşen Temana
  • seyrasun
    Seyra Sun
  • sinemparkan
    Sinem Parkan
  • tubacetinalpa
    Tuba Çetin Alpa
  • zeynepaskin
    Zeynep Aşkın
  • Başarılı bir insan mısınız?

    Bu başlığı okuyunca ilk akla gelen kariyeriniz oldu değil mi? Başarı kelimesi günlük yaşantımızda o kadar iş yaşantısına ya da okul hayatına endekslenmiş ki, hemen…

    Devamını oku...

  • Yılın annesi yardım bekliyor

    Yılın annesi yardım bekliyor Aysel Doğan, Dünya Şizofreni Derneği’nin kurucusu.

    Devamını oku...

  • Anneler Günü'nün çağrıştırdıkları...

    Anneler Günü'nün çağrıştırdıkları... Üst üste üç yıl hamilelik yaşayıp, hormonların istilasına uğradıktan sonra, hâlâ değişmemiş olabilir miyim?

    Devamını oku...

  • Şimdi yenilenme zamanı...

    Şimdi yenilenme zamanı... Evet, her ne kadar İstanbul bu kış çok soğuk ve yağışlı geçirmese de uzun ve çalkantılı bir dönemden sonra, sonunda bahar kendini gösterdi.

    Devamını oku...

VE ÇOK DAHA FAZLASI İÇİN

  • utangac cocuk 1
    Çocuğunuz utangaç mı?
  • ofis hamile egzersiz
    Hamilelikte ofis egzersizleri
  • cinsellik
    Anne, seks nedir?
  • renkler-crop
    Her rengin bir anlamı var
  • bebeklerdudakokuyorkapak
    Bebeğe hoş geldin hediyeleri
  • kadin 1
    İlişkide kadın ve erkek ne ister?
  • uyku zeka
    Geç uyuyanların IQ'su yüksek!
  • pismanlik
    Kadınların sekse dair pişmanlıkları...
  • uyku duzeni
    Kilo vermek için uyuyun
  • burclara gore ev tercihleri
    2014 burç yorumları

Abonelik İçin Hemen Başvurun

wmm footerbg 01.2012

E-Bülten Kayıt :