Cuma, 07 Mart 2014 10:11

Kadının iş yerindeki eşitliği ve annelik hakları

Yazan Handan Güçyılmaz Günay
Öğeyi Oyla
(2 oy)

Paralel kelimesi, dünyada eşitlik, eğitim, çevrecilik, sağlık, teknoloji ve ekonomi gibi pek çok alanda sıkça kullanılmaya başlandı. Ancak ülkemizde bu kelime biraz farklı algılanıyor...

Halbuki, bu algıyı doğru yöneterek farklı alanlarda dünyayla aynı dili konuşmak mümkün. Bunlardan biri de kadın istihdamıyla ilgili. Ancak bu konuda gelişim sağlamak, her şeyden önce kadın-erkek eşitliğiyle paralel gidiyor. Sonra basamaklar çıkılıyor, gelişmiş ülkelerin ekonomileri de güçleniyor.

 

Avrupa Birliği’nde kadın istihdamının en az olduğu ülkelerin oranı yüzde 30 iken, Türkiye’de aynı oran 2013 hedeflerinde yüzde 35’le bu konuda emeklemeye başladığımızı gösteriyor. Davos’a yani Dünya Ekonomik Forumu’na bu yıl da birbirinden renkli konuklar katıldı. Bu renkliliğin içinde kadınların oranı yüzde 2 gerileyerek yüzde 15’e indi. Türkiye ise Davos’taki kadın katılımcı oranını yüzde 27,6 olarak açıklayınca dikkatleri çekti.

Bu gelişmelerin yanı sıra Türkiye’de kadınların erkeklerden dört kat daha fazla mentorluk aldığını ama daha az terfi yakaladığını görüyoruz. Kariyer oyununda kodlama erkeklere göre çalışsa da kadının bulunduğu her yerde ürettiği, geliştirdiği aşikâr.

Peki pek çok kadın en hassas dönemleri olan hamilelik ve doğum sürecinde iş yeriyle sorunlar içindeyken acaba haklarından ne kadar haberdar?
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Avukat Naciye Uçar, sorularımızı yanıtladı.

Kadınlar çalışma hayatındaki haklarının ne kadarını kullanıyor?
Kadınların çalışma hayatındaki hakları oldukça kısıtlı. İşverenler bu hakların kullanılmasına dahi izin vermiyor. Öncelikle kadın çalışanın iş yerinde birey olarak varlığını sürdürebilme hakkı tanınmıyor. Hamile kadınların doğum öncesi çalışma dönemleri işverenler tarafından mümkün olduğunca uzatılıp, izin istemeleri halinde doktor raporu alması bekleniyor. Sonrasında ise en çok rastladığımız sıkıntı, süt izinlerinin kullanımıyla alakalı. Zaten yeterli olmayan süt izinlerinin kullanımı işverenler tarafından engellenerek, kâğıt üzerinde kullanılıyor gibi gösteriliyor.

Hamileyken veya doğum iznindeyken işten çıkarılan veya baskı gören kadın ne yapabilir?
Bu tip durumlarda işten çıkartılan kadınlar için işe iade davaları açılabilir. Ancak burada asıl olan işe devam etmekten ziyade sağlıklı bir kariyer yürütebilmektir; ki kadınlar açısından bunun pek de mümkün olmadığını görüyoruz. Kadınların iş hayatında yaşadıkları bütün olumsuzlukları yazılı olarak işverene bildirmelerini ve sorunların giderilmesini talep etmelerini öneriyoruz. Bu taleplerinin sonuçsuz kalması halinde ise iş sözleşmelerini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatlarını alabilirler.

Ücretsiz doğum izni konusunda ideal olan sizce nedir?
Çalışma Bakanımız tarafından da dile getirildiği gibi özellikle ücretsiz izin döneminin uzatılması kadın istihdamı konusunda çok büyük sıkıntılar doğurabilir. İdealini soracak olursanız, birçok ülkede olduğu gibi, kadınların çocukları 36 aylık olana kadar tamamen izinli olmaları ya da yarı zamanlı çalışmalarıdır. Ancak bizim gibi gelişmekte olan ekonomilerde bu maalesef mümkün olmuyor. İzin sürelerinin uzatılması muhakkak istihdamı engeller. Çünkü doğum iznine ayrılan kadının yerine geçici olarak personel alabilmeniz mümkün değil. Hal böyle olunca kadın doğum izninden döndüğünde aynı pozisyonda iki personel bulunmuş oluyor ve tabii ki bu durum işverene artı yük getiriyor.

Gebelik süresince gerekli sağlık kontrolleri için işveren çalışana ücretli mazeret izni vermek zorunda mı? Bu izinlerin ücretsiz izne çevrilmesi söz konusu olur mu?
Gebelik süresince gerekli sağlık kontrolleri ve periyodik muayeneler için işveren çalışana ücretli mazeret izni vermek zorundadır, çalışanın hekime gitmesine izin verilmemesi ya da bu izinlerin ücretsiz izne çevrilmesi söz konusu olamaz. Böyle bir durumda çalışanın hakları zayi olduğundan çalışan için haklı fesih nedeni doğar. Yani kıdem tazminatını talep ederek işten ayrılabilir.

Günümüzde bazı işverenler, işe alacağı kadın çalışanın evlenme ya da doğum yapma ihtimalini işveren göz önünde bulunduruyor. İşverenin bu konuyu sorgulama hakkı var mıdır?
Tabii ki işverenin böyle bir durumu sorgulama hakkı yoktur hatta çalışma hayatında kadınlara pozitif ayrımcılık yapılması gerektiğine dair görüşler gerek Çalışma Bakanlığı gerekse ilgili kiişiler tarafından dile getiriliyor. Ancak maalesef bütün bunlar sözde kalıyor. Şu anda hukukumuzda, işe alım sürecinde ayrımcılık yapılmasına dair hiçbir yaptırım ya da düzenleme bulunmuyor; hatta iş ilanlarına açıkça erkek veya bekâr aday tercih edildiği vs. yer alıyor. Bunların fırsat eşitliğine verdiği zarardan ve eşit davranma ilkesine aykırı olmasından dolayı hukuken düzenlenmesi gerekiyor.

Anneliğin Korunması
Kadının iş yerindeki eşitliği ve anne olmasından dolayı edinilen hakların korunması için gerekli düzenlemelerin başlangıcı 2002 yılında Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Anneliğin Koruması Sözleşmesi (ILO C183) ile gerçekleşmiştir.

ILO C183’TE: Sağlık, annelik izni, hastalık ve komplikasyon izni, anne ve çocuğa yapılacak yardımlar, emziren anne izinleri, iş güvenliği ve ayrımcılık ile ilgili standartlar belirlenmiş. Kadının anne olmasından dolayı edinilen çalışma haklarının korunması sağlanmış. Fakat Türkiye Hükümeti bu sözleşmeyi henüz imzalamadı. Bizde görünen o ki, hükümet en asgari, insanca ve uluslararası geçerliliği bulunan sözleşmeyi imzalamak ve uygulamak yerine, kendine özgü ve kimi koruduğu tam anlaşılamayan yasalar çıkarmayı tercih ediyor. Dolayısıyla sözleşmenin ayrıntılarını incelemenizde fayda var.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 74’üncü maddesine göre gebe çalışanın doğumdan önce sekiz hafta, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam 16 hafta izni var. Çoğul gebeliklerde doğum öncesine iki hafta daha ekleniyor. Çocuk bir yaşını dolduruncaya kadar ise günde bir buçuk saat süt izni kullanılabiliyor.

Son Düzenlenme Cumartesi, 08 Mart 2014 11:51

WM bloglar

  • AylinAtasagun
    Aylin Atasağun
  • baharbuketsuren
    Bahar Buket Süren
  • baharkarakaya
    Bahar Karakaya
  • cagilsalman
    Çağıl Salman
  • cerenimnoktakom
    Cerenimnoktakom
  • esreatesakin
    Esra Ateş Akın
  • esraertugrul
    Esra Ertuğrul
  • FigenGeri
    Figen Geri
  • melisademirel
    Melisa Demirel
  • mugekoklu
    Müge Köklü
  • muzeyyenkilic
    Müzeyyen Kuvanlıklı
  • nurayazeri
    Nuray Azeri
  • ozlemyersentemana
    Özlem Yerşen Temana
  • seyrasun
    Seyra Sun
  • sinemparkan
    Sinem Parkan
  • tubacetinalpa
    Tuba Çetin Alpa
  • zeynepaskin
    Zeynep Aşkın
  • Başarılı bir insan mısınız?

    Bu başlığı okuyunca ilk akla gelen kariyeriniz oldu değil mi? Başarı kelimesi günlük yaşantımızda o kadar iş yaşantısına ya da okul hayatına endekslenmiş ki, hemen…

    Devamını oku...

  • Yılın annesi yardım bekliyor

    Yılın annesi yardım bekliyor Aysel Doğan, Dünya Şizofreni Derneği’nin kurucusu.

    Devamını oku...

  • Anneler Günü'nün çağrıştırdıkları...

    Anneler Günü'nün çağrıştırdıkları... Üst üste üç yıl hamilelik yaşayıp, hormonların istilasına uğradıktan sonra, hâlâ değişmemiş olabilir miyim?

    Devamını oku...

  • Şimdi yenilenme zamanı...

    Şimdi yenilenme zamanı... Evet, her ne kadar İstanbul bu kış çok soğuk ve yağışlı geçirmese de uzun ve çalkantılı bir dönemden sonra, sonunda bahar kendini gösterdi.

    Devamını oku...

VE ÇOK DAHA FAZLASI İÇİN

  • utangac cocuk 1
    Çocuğunuz utangaç mı?
  • ofis hamile egzersiz
    Hamilelikte ofis egzersizleri
  • cinsellik
    Anne, seks nedir?
  • renkler-crop
    Her rengin bir anlamı var
  • bebeklerdudakokuyorkapak
    Bebeğe hoş geldin hediyeleri
  • kadin 1
    İlişkide kadın ve erkek ne ister?
  • uyku zeka
    Geç uyuyanların IQ'su yüksek!
  • pismanlik
    Kadınların sekse dair pişmanlıkları...
  • uyku duzeni
    Kilo vermek için uyuyun
  • burclara gore ev tercihleri
    2014 burç yorumları

Abonelik İçin Hemen Başvurun

wmm footerbg 01.2012

E-Bülten Kayıt :