Perşembe, 28 Mart 2013 14:30

Pes etmek yok!

Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

Çocuğunuza zorlukla karşılaştığında yeniden kendine güven duymasını, başladığı işi bitirmeye azmetmesini sağlamak elimizde. Ona pes etmemeyi öğretin.

Zorlukları aşmak iş söz konusu olduğunda tecrübeyle öğrendiğimiz, bildiğimiz bir şeydir. Karşılaştığımız engelleri nasıl aşacağımızı düşünür, çıkış yolu bulmaya çalışır, stratejiler belirler, yöntemler izleriz. Aynı şekilde, sıkıntıya düşen iş arkadaşlarımıza ya da elemanlarımıza da yardımcı olmaya çalışırız. İşimiz bunu gerektirir. Buna karşılık, ne zaman çocuğumuz okula gitmek, ödevini yapmak veya beden eğitimi dersine girmek istemese, umutsuzluğa kapılırız, çarelerimiz tükenir.
Hayatta başarının temeli ‘vazgeçmemek’ prensibidir. Madem çocuğumuz bu rekabetçi dünyada var olmak zorunda, o zaman pes etmemeyi öğrenmesi gerekir. Havlu atmamak, yılmamak, azmetmek, hem çocuklukta hem de yetişkinlikte pek çok olayda başarıyla başarısızlık arasındaki çizgiyi oluşturan yaklaşımdır. Azmetmek, çocuğun başarı potansiyelini yükselten bir özelliktir, çünkü bu sayede kendini geliştirmek için çabalamayı sürdürmeyi, yere düşerse kalkmayı öğrenir. Günümüz çocuklarının bu sistemde en çok ihtiyaç duydukları özellik…

SORUN
Çocuğunuz, zorlukla karşılaşınca çabuk pes ediyor, birinin gelip kendisini kurtarmasını bekliyor. Cesaretini çabuk kaybediyor. Hata yapmayı kişilik sorunu haline getiriyor.

Şu durumlarda alarm çanları çalıyor:

• Hata yapma, başarısız olma korkusuna yenik düştüğü için yeni görevlerden kaçıyor.
• Zorluklarla karşılaştığında cesaretini çabuk kaybediyor.
• Biraz zor bir görevi yerine getirmek için cesaretlendirilmeye veya ödülle teşvik edilmeye ihtiyaç duyuyor.
• Hata yaptığında sık sık öfkelenip saldırganlaşıyor, hatalarından başkalarını sorumlu tutuyor.
• Bir işi başarıyla tamamlayamazsa yeniden denemek istemiyor.
• İnsanın deneyerek kendini geliştireceği bilgisinden mahrum. Başarıyı bir şans meselesi olarak değerlendiriyor.
• Başaramadığında, sürekli kendisi hakkında olumsuz sözler sarf ediyor.
• En yüksek dereceye erişemediğinde veya başarılı olamadığında tam anlamıyla yıkılıyor.
• Zorlanmaya başladığında aşırı öfkeli, üzgün, sinirli oluyor.

Ebeveyn ne yapmalı?
Çocuğuna başarının sıkı çalışmayla elde edilebilen bir şey, hataların da hayatın bir parçası olduğunu öğretmeli, böylece çocuğun başarıya ulaşana kadar denemekten vazgeçmeme özelliği geliştirmesini sağlamalı.

 

ÇÖZÜM

1. ADIM
Erken müdahale

Çocuğunuzun hangi durumda pes ettiğini tespit edin. Bunu anladıktan sonra çözüm üretmek ve ipin ucunu bırakmamasını sağlamak daha kolay olacaktır. Aşağıda, en sık rastlanan çocuk pes etme nedenlerinin listesini görüyorsunuz. Aralarında çocuğunuza uyan var mı?

Hata yapma korkusu Başarıya, dereceye, ödüle vb. aşırı önem atfedilmiş.
Gerçekçi olmayan beklentiler Verilen görev ya da hedeflenen nokta fazla zor.
Ebeveyni hayal kırıklığına uğratma korkusu Sizden göreceği sevginin şartlı ve başarısına bağlı olduğunu düşünüyor.
Kurtarıcı güvencesi Bitiremediği işi hep arkasından tamamlayan birileri var.
Mükemmeliyetçilik Yarıda bırakıp gitmek, beklentilere cevap verme baskısını yaşamaktan daha kolay.
Öğrenme zorluğu veya psikolojik sorunlar Bir şeyi takip etmesini ve başladığı işi bitirmesini engelleyen öğrenme zorluğu; nörolojik ya da duygusal bir sorun yaşıyor.
Dikkat dağınıklığı Konsantrasyon bozukluğu, hiperaktivite gibi dikkatini toplamasını engelleyen bir sorunu var.
Stres Yakınlarda yaşanmış bir travma, ailede geçimsizlik veya hastalık odaklanmayı zorlaştırıyor.
Küçük düşme korkusu Arkadaşlarının veya başkalarının önünde küçük düşmekten korkuyor.

‘Azim’ sözcüğünü kavramasını sağlayın. Azmetmenin, başladığın işi bitirene kadar vazgeçmemek, pes etmemek anlamına geldiğini açıklayın. Daha iyi anlaması için uygun durumlarda bu kavramı kullanın. Pes etmediğinde, “İşte bu azmetmektir. Zor da olsa peşini bırakmadın, pes etmedin” deyin.
Örnek olun. İşiniz zora girse bile çabalamaktan vazgeçmeyerek çocuğunuza örnek olun. Bir işe el atmadan önce çocuğunuza “Başarana kadar deneyeceğim” mesajını duyurun.
‘Pes etmek yok’ türü bir aile prensibi benimseyin. Çocuklarınızla oturup yılmamanın güzelliği üzerine konuşun.


2. ADIM

Hızlı müdahale

Beklentileri düşürün. Çocuğun pes etmesinin nedenlerinden biri yüksek beklenti çıtasıdır. Beklentileriniz, çocuğunuzun kapasitesini yavaşça esneterek arttıracak ve kendine güvenine hasar vermeyecek büyüklükte olmalı. Çocuğunuzdan beklentilerinizin bu kurala uyup uymadığını kontrol etmek için kendinize şu soruları sorun:

• Çocuğum gelişimi gereği bu göreve hazır mı, yoksa bunu beklemekle onu normal gelişiminin ötesine mi zorlamış oluyorum?.. Çocuğunuzun yaşının nelere uygun olduğunu araştırın, bu arada bu gelişim tablolarının kutsal bilgi kaynağı olmadığını unutmayın. Ancak bu şekilde çocuğunuza özel noktayı belirleyip çıta koyabilirsiniz.
• Beklentim makul mü, yoksa aşırı mı? Gerçeğe uygun beklentiler çocuğun zorlamadan, iteklemeden gelişmesini sağlar. Fazla zorlamak çocuğu başarısızlığa uğrama ve kendini yetersiz hissetme riskiyle karşı karşıya bırakır.
• İstediğim şeyi çocuğum mu istiyor, yoksa bu benim daha çok kendim için arzuladığım bir şey mi? Herkes çocuğunun başarılı olmasını ister, ama bu arada hedefleri kendi hayallerimiz üzerine inşa etme tehlikesine karşı uyanık olmalıyız.
• Beklentilerim, çocuğuma, onun sorumluluk sahibi, güvenilir ve değerli olduğunu düşündüğüm mesajını veriyor mu? Bu tür beklentiler çocukları ellerinden geleni yapma konusunda cesaretlendirir, bu da kendilerine inanmalarını sağlar. Beklentilerinizin gerçek dışı olduğunu düşünüyorsanız, demek ki çocuğunuzu o futbol liginden veya gitar grubundan çıkarmanız gerekiyordur. Gerçek dışı beklentilerinizde ısrar ederseniz, çocuğunuz cesaretini kırar, kendini başarısız hissetmesine neden olur, böylece onda havlu atma isteği doğurursunuz.

Çalışma süresini yavaşça uzatın. Kitap okumak, parende atmak, matematik çalışmak gibi hevesli olmadığı şeyler söz konusu olduğunda çocuğunuzu daha yakından izleyin. Ona fark ettirmeden, pes edinceye kadar ne kadar süreyle uğraştığını tespit edin, ortalamasını hesaplayın. Mesela, beş dakika matematik çalışıyorsa, “Sadece bir dakikacık daha çalışman gerek” deyin (süre, pes edinceye kadar harcadığı ortalama sürenin çok hafif üstünde olsun). Saati bir dakika sonrasına kurun ve alarm çalana kadar çalışması gerektiğini söyleyin. Amacınız, ortalama çalışma süresini iki katına çekene kadar süreyi yavaş yavaş uzatmak. Süre uzatma işinin amacına ulaşması epey zaman alacaktır. Dolayısıyla beklentinizin gerçekçi olup olmadığını iyi sorgulayın ve çocuğunuzun çabalarını övüp ödüllendirmeyi unutmayın.

Hata yapmanın kötü bir şey olduğu inancını ortadan kaldırın. Hata karşısında ne yapacağını bilemeyen çocuk azmetmenin önemini öğrenemez. Hata yapmak çocuk gelişiminin önemli bir parçasıdır. Başarı, her darbeyle düşmemeye ve çabalama azmine bağlıdır. Çocuğunuza aşağıdaki dört yöntem üzerinden hatanın dünyanın sonu olmadığını, aksine yeni başlangıç yapmak için bir şans olduğunu öğretebilirsiniz:

“Herkes hata yapar” deyin. Çocuklar bizleri memnun etme hevesindedirler hep. Üstelik günümüz çocukları devasa bir başarı baskısı altındalar. Siz siz olun, çocuğunuza ‘başarısız olma hakkı’ tanıyın. Ona, hataların olumlu birer öğrenme süreci deneyimi olduğunu açıklayın.
Hatalarınızı kabul edin. Herkesin hata yapabileceğini göstermek için kendi hatalarınızı kabullenin, itiraf edin.
Anlayış gösterin. Çocuğun zihninden hatanın dünyanın sonu olduğu fikrini silmenin en hızlı yolu, hata yaptığında anlayışla karşılamaktır.
Ders alma konusunda örnek olun. Hata yaptığınızda hatanızı itiraf etmekle kalmayın, aldığınız dersi de açıklayın. Mesela, “Artık tüm tarifi okumadan yumurtaları eklememem gerektiğini biliyorum” veya “Sabah işe geç kaldım çünkü anahtarlarımı bulamadım. Demek ki anahtarlarımı her gün aynı yere bırakmam gerekiyor” deyin.


3. ADIM

Değiştirilecek alışkanlıklar

Pes etmeyen insanları örnek gösterin. Büyük talihsizlikler yaşamış, zorluklarla karşılaşmış ama yılmamış, pes etmemiş ünlülerin kısa hikayelerini dinlemek çocuklara umut verir. Başarıya ulaşana kadar hayallerinden vazgeçmemiş insanlar çocuklar için harika birer örnektir. Mesela:

THOMAS EDISON Ampulün mucidi Edison’a öğretmeni “Hiçbir şey öğrenemeyecek kadar aptalsın!” demişti.
BARIŞ MANÇO Müzik öğretmeni tarafından yeteneksiz bulunmuştu.
CHARLES DARWIN Evrim Teorisi’nin yaratıcısı doğa bilimci Darwin’in ilk okul yıllarında notları çok kötüydü, hatta üniversitede tıp okuyamamıştı.
MICHAEL JORDAN Lisede basketbol takımına girememişti.
AGATHA CHRISTIE Yaklaşık 100 kitap yazan ve iki milyon satışa ulaşan dünyaca ünlü İngiliz cinayet romanları yazarı Christie, aslında ‘disgrafi’, yani yazma zorluğu rahatsızlığından muzdaripti.

Çocuğunuza ders almayı öğretin. Basit bir cümle çocuğunuzun azmetmesini, zor bir işe asılmasını ve zorluklardan ders almayı öğrenmesini sağlayabilir. Bu tür cümleleri belirleyin ve çocuğunuzla birlikte ezberleyene kadar tekrar edin. Mesela:
“Hiçbir şey mükemmel olmak zorunda değil.”
“Hatalarımdan ders alabilirim.”
“Herkes hata yapar.”
“Denemezsem kendimi geliştiremem.”
“Bir hata yaptım ama düzeltebilirim.”

BİR SORUN VE ÇÖZÜMÜ

Matematik ödevleri kâbusa dönüşüyor. Çocuğunuz ödeve şöyle bir bakıyor, en iyi ihtimalle birkaç problemi çözüyor, sonra öfkeyle veya ağlayarak pes ediyor. Öğretmeni yapabilecek kapasitede olduğunu ama en ufak zorlukla karşılaşınca denemeyi bıraktığını söylüyor. Çocuğunuzsa bir türlü yapamadığını. Onu çabuk pes etmekten vazgeçirmek için:

Yeni bir kural koyun. “Bu evde başlanan her iş bitirilir.” Öğretmeni çocuğunuzun kapasitesini yeterli gördüğüne göre, ödev bitene kadar televizyon ya da telefon yasağı koyabilirsiniz.

Mutfak saati kullanın. Saati on dakikaya (ya da çocuğunuzun dikkat süresine uygun bir zamana) ayarlayıp çalışma masasına koyun. Alarm çalana kadar çalışması gerektiğini açıklayın. Alarm çalınca kısa bir mola verebilir. Sonra tekrar saat kurulur.

Oyuna dönüştürün. Her on dakikalık zaman dilimi içinde kaç tane problem çözdüğünü saymasını isteyerek bunu bir kendi kendisiyle yarışa dönüştürün. Böylece başardığının kendisi de farkına varır. Yeni çalışma temposuna ayak uydurması birkaç akşamınızı alabilir, ama sonrasında on dakikalık bloklarda sorunsuz biçimde çalışmayı sürdürebiliyor olacaktır. Ondan sonra süreyi biraz daha uzatabilirsiniz.

Hem nispeten kısa zaman dilimleri içinde çalışınca çocuğunuz kendini aşırı zorlanmış hissetmez, hem de o arada başardığını gördükçe denemeye devam etme, azmetme özelliği gelişir ve kendine güveni artar. Bu sırada çabalarını takdir etmekten, ona cesaret vermekten vazgeçmeyin.

 

 

Son Düzenlenme Salı, 02 Nisan 2013 17:52

İlgili Video

WM bloglar

  • AylinAtasagun
    Aylin Atasağun
  • baharbuketsuren
    Bahar Buket Süren
  • baharkarakaya
    Bahar Karakaya
  • cagilsalman
    Çağıl Salman
  • cerenimnoktakom
    Cerenimnoktakom
  • esreatesakin
    Esra Ateş Akın
  • esraertugrul
    Esra Ertuğrul
  • FigenGeri
    Figen Geri
  • melisademirel
    Melisa Demirel
  • mugekoklu
    Müge Köklü
  • muzeyyenkilic
    Müzeyyen Kuvanlıklı
  • nurayazeri
    Nuray Azeri
  • ozlemyersentemana
    Özlem Yerşen Temana
  • seyrasun
    Seyra Sun
  • sinemparkan
    Sinem Parkan
  • tubacetinalpa
    Tuba Çetin Alpa
  • zeynepaskin
    Zeynep Aşkın
  • Başarılı bir insan mısınız?

    Bu başlığı okuyunca ilk akla gelen kariyeriniz oldu değil mi? Başarı kelimesi günlük yaşantımızda o kadar iş yaşantısına ya da okul hayatına endekslenmiş ki, hemen…

    Devamını oku...

  • Yılın annesi yardım bekliyor

    Yılın annesi yardım bekliyor Aysel Doğan, Dünya Şizofreni Derneği’nin kurucusu.

    Devamını oku...

  • Anneler Günü'nün çağrıştırdıkları...

    Anneler Günü'nün çağrıştırdıkları... Üst üste üç yıl hamilelik yaşayıp, hormonların istilasına uğradıktan sonra, hâlâ değişmemiş olabilir miyim?

    Devamını oku...

  • Şimdi yenilenme zamanı...

    Şimdi yenilenme zamanı... Evet, her ne kadar İstanbul bu kış çok soğuk ve yağışlı geçirmese de uzun ve çalkantılı bir dönemden sonra, sonunda bahar kendini gösterdi.

    Devamını oku...

VE ÇOK DAHA FAZLASI İÇİN

  • utangac cocuk 1
    Çocuğunuz utangaç mı?
  • ofis hamile egzersiz
    Hamilelikte ofis egzersizleri
  • cinsellik
    Anne, seks nedir?
  • renkler-crop
    Her rengin bir anlamı var
  • bebeklerdudakokuyorkapak
    Bebeğe hoş geldin hediyeleri
  • kadin 1
    İlişkide kadın ve erkek ne ister?
  • uyku zeka
    Geç uyuyanların IQ'su yüksek!
  • pismanlik
    Kadınların sekse dair pişmanlıkları...
  • uyku duzeni
    Kilo vermek için uyuyun
  • burclara gore ev tercihleri
    2014 burç yorumları

Abonelik İçin Hemen Başvurun

wmm footerbg 01.2012

E-Bülten Kayıt :